26 May 2019

วันผู้สูงอายุสากล 1 ตุลาคม

วันผู้สูงอายุสากล 1 ตุลาคม

วันผู้สูงอายุสากล (International Day of Older Persons) 1 ตุลาคม ของทุกปี

ปัจจุบันนี้ “มนุษย์” มีอายุขัยเฉลี่ยเพิ่มขึ้น เนื่องจากวิวัฒนาการทางการแพทย์ที่ก้าวหน้าไปอย่างรวดเร็ว ทำให้ประชากร “วัยสูงอายุ” ยิ่งเพิ่มมากขึ้นทุก ๆ ปี โดยองค์การสหประชาชาติได้คาดการณ์ว่า ในปี ค.ศ. 2025 (พ.ศ. 2568) จะมีประชากรที่อายุมากกว่า 60 ปี ถึง 1,200 ล้านคนทั่วไป และในปี ค.ศ. 2050 (พ.ศ. 2593) จะมีประชากรที่มีอายุมากกว่า 60 ปีทั่วโลกถึงเกือบ 2,000 ล้านคนเลยทีเดียว (กระปุกดอทคอม, 2553)

วันผู้สูงอายุสากล (International Day of Older Persons) ตรงกับวันที่ 1 ต.ค.ของทุกปี โดยองค์การสหประชาชาติกำหนดขึ้นเป็นครั้งแรกในวันที่ 1 ต.ค.2534 องค์การสหประชาชาติได้ให้ความหมายคำว่า ผู้สูงอายุ คือ บุคคลที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปี ขึ้นไปทั้งชายและหญิง เพื่อแสดงให้เห็นถึงคุณค่าของผู้สูงอายุ ที่ได้สร้างสรรค์สิ่งต่างๆ ให้กับสังคมตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน (อานนท์ ฉัตรทอง, 2559)

วันผู้สูงอายุสากล

ความหมายของผู้สูงอายุ

ผู้สูงอายุ หมายถึง บุคคลที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป ทั้งชายและหญิง ซึ่งในการศึกษารวบรวมข้อมูลประชากรผู้สูงอายุ ได้แบ่งผู้สูงอายุเป็น 2 กลุ่ม คือ
ผู้สูงอายุตอนต้น หมายถึง บุคคลที่มีอายุ 60-69 ปี ทั้งชายและหญิง
ผู้สูงอายุตอนปลาย หมายถึง บุคคลที่มีอายุ 70 ปีขึ้นไป ทั้งชายและหญิง
คำว่าผู้สูงอายุ (Elderly) ถูกบัญญัติขึ้นครั้งแรกในประเทศไทย โดย พล ต.ต. อรรถสิทธิ์ สิทสุนทร ในการประชุมระหว่างแพทย์อาวุโสและผู้สูงอายุจากวงการต่าง ๆ เมื่อ วันที่ 1 ธันวาคม  พ.ศ. 2505 จนเป็นที่เข้าใจ ยอมรับและแพร่หลายมาจนกระทั่งปัจจุบันนี้ (สุรกุล เจนอบรม, 2541, น. 5) ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานได้ให้ความของคำว่า ชรา ไว้ว่า แก่ด้วยอายุ, ชำรุด ทรุดโทรม (ราชบัณฑิตยสถาน, 2554, น. 360)

ความหมายเกี่ยวกับผู้สูงอายุมีความหลากหลาย ดังนั้นที่ประชุมสมัชชาโลกว่าด้วยผู้สูงอายุ (World assemble on aging) จึงได้กำหนดให้ผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปี ขึ้นไป ถือว่าเป็นผู้สูงอายุ และให้ใช้เป็นมาตรฐานเดียวกันทั่วโลก สำหรับประเทศไทยได้กำหนดลักษณะของผู้สูงอายุหมายถึงผู้ที่มีอายุ 60 ปีนี้ไปเพื่อให้สอดคล้องกับข้อกำหนดของที่ประชุมสมัชชาโลกว่าด้วยผู้สูงอายุ 60 ปีนี้เอง จึงใช้เป็นเกณฑ์ของการปลดเกษียณอายุราชการในประเทศไทยด้วยเช่นกัน (สุรกุล เจนอบรม, 2541, น. 6)

จุดประสงค์ของการกำหนดวันผู้สูงอายุสากล
วันผู้สูงอายุสากล ถือเป็นวันสำคัญของผู้สูงอายุทั่วโลก เพราะแต่ละแห่งทั่วโลกจะได้จัดงานเฉลิมฉลองให้กับผู้สูงอายุ เพื่อแสดงให้เห็นถึงคุณค่าของผู้สูงอายุ ให้คนทั่วไปตระหนักว่า ชั่วชีวิตที่ผ่านมาผู้สูงอายุได้สร้างคุณประโยชน์ คุณงามความดีไว้มากมาย รวมทั้งสรรค์สร้างทุก ๆ สิ่งมาให้กับสังคมตั้งแต่อดีตจวบจนถึงปัจจุบัน (iEnergyGuru, 2559)

วันผู้สูงอายุสากล
Japanese people are known for their longevity (Picture: Getty Images)
วันผู้สูงอายุในแต่ละประเทศ

ประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก ล้วนให้ความสำคัญกับวัยสูงอายุเป็นอย่างมาก มีการกำหนดวันเพื่อเฉลิมฉลอง ตระหนักถึงคุณงามความดีของผู้สูงอายุ เช่น “วันผู้สูงอายุแห่งชาติ” (National Grandparents Day) ของที่ประเทศสหรัฐอเมริกา และประเทศแคนาดา และที่ประเทศญี่ปุ่นก็มีวันให้ความเคารพต่อผู้สูงอายุเช่นกัน (Respect for the Aged Day) ซึ่งตรงกับวันจันทร์สัปดาห์ที่ 3 ของเดือนกันยายนของทุกปี

บ้านบางแค-บ้านพักคนชรา
ภาพ: สถานสงเคราะห์คนชราบ้านบางแค ได้ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 มิถุนายน 2496 ในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี banbangkhae.go.th/

สำหรับในประเทศไทย เริ่มต้นมาจากในสมัยจอมพลป. พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี ในสมัยนั้นได้มีการกำหนดนโยบายที่จะส่งเสริมสนับสนุนให้ประชาชนมีสภาพความเป็นอยู่ที่ดี มีคุณภาพ และดำรงชีวิตในสังคมได้อย่างปกติสุข โดยได้มอบให้กรมประชาสงเคราะห์จัดตั้งสถานสงเคราะห์คนชราขึ้นในปี 2496 เพื่อให้การสงเคราะห์ผู้สูงอายุ ที่เดือดร้อน ประสบปัญหา และไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยตนเอง

พลเอกเปรม-นายกรัฐมนตรีประยุทธ์-รดน้ำดำหัว-ขอพรเมื่อมาถึงสมัยรัฐบาล พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ ก็ได้ตระหนักถึงคุณค่าของผู้สูงอายุเช่นกัน โดย ได้กำหนดให้วันที่ 13 เมษายนของทุกปี ซึ่งถือเป็นวันสงกรานต์ และวันปีใหม่ของไทย เป็นวันผู้สูงอายุแห่งชาติ พร้อมแต่งตั้งคณะกรรมการจัดงานวันผู้สูงอายุแห่งชาติ มีปลัดกระทรวงมหาดไทยเป็นประธานและจัดให้มีกิจกรรมต่าง ๆ สำหรับผู้สูงอายุของทุกปีและ ยังได้กำหนดให้ “ดอกลำดวน” เป็นสัญลักษณ์ของผู้สูงอายุด้วย เนื่องจากต้นลำดวนหรือหอมหวล (Melodorum fruticosum Lour) ตามชื่อไทยพื้นเมือง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Sphaerocoryne clavipes จัดอยู่ในวงศ์ Annonaceae เป็นพืชยืนต้นที่มีอยู่มากในสวนสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี คอยให้ความร่มเย็น ลำต้นของลำดวนมีอายุยืน มีใบเขียวตลอดปี ดอกสีเหลืองนวล กลิ่นหอมเย็น กลีบแข็งแรงไม่ร่วงง่าย เปรียบเหมือนกับผู้ทรงวัยวุฒิที่คงคุณธรรมคุณงามความดีให้กับลูกหลานไว้เป็นแบบอย่างสืบต่อไป (DMC.tv, 2556)

การดูแลผู้สูงอายุ

ผู้สูงอายุที่คิดว่าตัวเองเป็นภาระให้กับผู้อื่นอาจจะรู้สึกว่าชีวิตของตนเองนั้นด้อยค่าตามไปด้วย ส่งผลให้พวกเขาเผชิญความเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้าและแยกตัวจากสังคม โดยผลวิจัยชี้ว่า ผู้สูงอายุที่มีทัศนคติต่อความชราภาพไปในเชิงลบจะมีอายุยืนยาวน้อยกว่าผู้สูงอายุที่มีทัศนคติต่อความชราภาพไปในเชิงบวกถึง7.5 ปี การเปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุได้มีโอกาสทำงาน ช่วยให้ผู้สูงอายุรู้สึกว่าตนเองยังมีค่า สามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีความสุข

วันผู้สูงอายุ
รมว.พม. เป็นประธานเปิดงานผู้สูงอายุไทย ก้าวไกล ไทยแลนด์ 4.0 : นวัตกรรมด้านสุขภาพเพื่อผู้สูงอายุ (Health care innovation for older persons) “สูงวัย หุ่นฟิต พิชิตโรค” https://www.m-society.go.th/ewt_news.php?nid=22705

อย่างไรก็ตามผู้สูงอายุแต่ละคนมีความสามารถในการเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ได้ไม่เท่ากัน ปัจจัยที่ทำให้เกิดความแตกต่างนี้ไม่ใช่เฉพาะเรื่องอายุเพียงอย่างเดียว แต่ประสบการณ์ที่ผ่านมาตลอดชีวิตก็เป็นปัจจัยสำคัญด้วย ผู้สูงอายุที่ตลอดช่วงชีวิตได้รับการฝึกอบรมทักษะต่างๆ หรือมีการศึกษาเรียนรู้เรื่องต่างๆ มามาก หรือคนที่ทำงานมาหลากหลายรูปแบบ คนเหล่านี้เป็นผู้เรียนที่มีประสบการณ์ ซึ่งมักจะเรียนรู้ทักษะใหม่หรือพัฒนาทักษะเดิมที่มีอยู่แล้วได้ไม่ยาก ซึ่งการเตรียมความพร้อมของผู้ที่จะก้าวเข้าสู่ความสูงวัย จะช่วยให้ผู้สูงอายุอยู่ได้อย่างมีคุณค่า โดยการสร้างคุณค่าให้ตนเอง ทำสิ่งดีๆให้กับตนเอง ผู้อื่น และมีเป้าหมายในชีวิต สร้างสุขภาพกายใจ ดูแลเรื่องอาหาร ตรวจสุขภาพ ฝึกจิตใจ ทำจิตใจให้สดชื่น สร้างกิจกรรมที่หลากหลาย ทำกิจกรรม เข้าชมรมต่างๆ ทั้งนี้หน่วยงานทั้งภาครัฐ และเอกชน ควรร่วมกันดำเนินงานเพื่อคุ้มครอง ส่งเสริม และสนับสนุนสถานภาพ บทบาท และกิจกรรมของผู้สูงอายุ รวมทั้งการขยายเกณฑ์กำหนดเกษียณอายุจาก 60 ปี เป็น 65 ปี เพื่อให้ผู้สูงอายุมีรายได้และได้ใช้ประสบการณ์และศักยภาพอย่างเต็มที่ ทำให้ผู้สูงอายุมีความรู้สึกว่า ตนเองไม่ได้ไร้ค่า และสามารถทำประโยชน์ให้กับตนเองและสังคมได้ (อานนท์ ฉัตรทอง, 2559)


กระปุกดอทคอม.  (2553).  1 ตุลาคม วันผู้สูงอายุสากล.  เข้าถึงได้จาก  https://hilight.kapook.com/view/52461

ราชบัณฑิตยสถาน.  (2554).  พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 (พิมพ์ครั้ง 2).  กรุงเทพฯ: ผู้แต่ง.

สุรกุล  เจนอบรม.  (2541).  วิสัยทัศน์ผู้สูงอายุและการศึกษานอกระบบสำหรับผู้สูงอายุไทย.  กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อานนท์ ฉัตรทอง.  (2559).  วันผู้สูงอายุสากล (International Day of Older Persons).  เข้าถึงได้จาก  http://www.mhcr4.go.th/doc-5.html

DMC.tv.  (2556).  วันผู้สูงอายุ 13 เมษายน ของทุกปี.  เข้าถึงได้จาก  https://www.dmc.tv/pages/scoop/วันผู้สูงอายุ.html

iEnergyGuru.  (2559).  วันผู้สูงอายุสากล (International Day of Older Persons) 1 ตุลาคม ของทุกปี. เข้าถึงได้จาก  https://ienergyguru.com/2016/09/วันผู้สูงอายุสากล/

วันผู้สูงอายุแห่งชาติ:  library.siam.edu/elderly-day/

วันผู้สูงอายุสากล International Day of Older Persons

About The Author

Related posts