แนวทางปฏิบัติในการพัฒนาวารสารวิชาการให้มีคุณภาพและเป็นประโยชน์ต่อชุมชนวิชาการและสังคมไทยอย่างแท้จริง
สถาบันเสริมศึกษาและทรัพยากรมนุษย์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้จัดโครงการสัมมนาวิชาการ เรื่อง “แนวทางปฏิบัติในการพัฒนาวารสารวิชาการให้มีคุณภาพและเป็นประโยชน์ต่อชุมชนวิชาการและสังคมไทยอย่างแท้จริง” ในวันศุกร์ที่ 13 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 10.00 – 16.30 น. ณ ห้องประชุมประภาศน์ สถาบันเสริมศึกษาและทรัพยากรมนุษย์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์
วัตถุประสงค์โครงการ
- เพื่อเปิดเวทีแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับแนวทางพัฒนาคุณภาพวารสารวิชาการไทย
- เพื่อกำหนดกรอบการทำงานที่สมดุลระหว่าง “มาตรฐาน” กับ “เสรีภาพทางวิชาการ”
- เพื่อสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างบรรณาธิการวารสารและหน่วยงานกำหนดมาตรฐาน
ในการนี้สำนักหอสมุดและทรัพยากรสารสนเทศ ได้พิจารณาจัดส่งบุคลากรเพื่อเป็นตัวแทนเข้าร่วมสัมมนา คือ นางพรรณี จิวพุทธิธรรม โดยมีอาจารย์จากคณะบริหารธุรกิจ เข้าร่วมสัมมนาด้วย จำนวน 2 ท่าน กล่าวคือ อาจารย์วราภรณ์ ลิ้มเปรมวัฒนา และผศ.ดร.สมพร ปานยินดี เนื่องจากบุคลากรทั้ง 3 ท่าน เป็นผู้ที่เกี่ยวข้องกับการการพัฒนาคุณภาพวารสารบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยสยาม
องค์ความรู้ที่ได้รับ:
1.หัวข้อสัมมนาวิชาการ “คืนเสรีภาพให้การเผยแพร่ผลงานวิชาการในประเทศไทย: กรอบและเกณฑ์ที่เป็นไปได้ในการตีพิมพ์ผลงานวิชาการในวารสาร” โดยมีวิทยากรร่วมเสวนา ดังนี้
- ศ.ดร.โสรัจจ์ หงส์ลดารมภ์ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านมนุษย์ศาสตร์: เอกสารประกอบการบรรยาย “การพัฒนาคุณภาพวารสารในประเทศไทย”
- ศ.เกียรติคุณชูศักดิ์ ภัทรกุลวณิชย์ ผู้ทรงคุณวุฒิด้านสังคมศาสตร์: เอกสารประกอบการบรรยาย “วารสารวิชาการกับเสรีภาพทางวิชาการ”
- รศ.ดร.ภิญญพันธุ์ พจนะลาวัลย์ อาจารย์ประจำคณะครุศาสตร์ สาขาวิชาคณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎลำปาง: ผู้นำเสนอแนวคิด การจัดตั้ง “สหภาพแรงงานบุคลากรทางการศึกษา”
- รศ.ดร.เกรียงไกร เกิดศิริ อาจารย์ประจำภาควิชาสถาปัตยกรรม มหาวิทยาลัยศิลปากร: ให้ข้อคิด สถาบันการศึกษาเป็นแหล่งสนับสนุนการเผยแพร่ผลงานวิชาการ ทั้งทางด้านงบประมาณและบุคลากร ในการสนับสนุนการจัดทำวารสาร จึงควรพิจารณาการจัดสรรงบประมาณทั้งในส่วนวัตถุประสงค์เพื่อการนำผลงานไปใช้ในการขอตำแหน่งทางวิชาการและเพื่อประโยชน์ของสังคมในการเผยแพร่ผลงานอย่างเสรีนอกกรอบและเกณฑ์ตามที่ TCI กำหนด
- ดำเนินการเสวนาโดย ผศ.ดร.เอกสิทธิ์ หนุนภักดี ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายบริการวิชาการ สถาบันเสริมศึกษาและทรัพยากรมนุษย์
2.หัวข้อประชุมบรรณาธิการวารสารวิชาการทั่วประเทศ – นำเสนอเกณฑ์ – ตั้งคณะทำงาน – นัดประชุมครั้งต่อไป นำการประชุมโดย ผศ.ดร.เอกสิทธิ์ หนุนภักดี ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายบริการวิชาการ สถาบันเสริมศึกษาและทรัพยากรมนุษย์ บรรณาธิการวารสารวิชาการ “มนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์ (ในศตวรรษที่ 21)” สรุปประเด็นได้ดังนี้
- วารสารควรเป็นเวทีทางวิชาการที่นำเสนอบทความหลากหลาย ดังนั้น เพื่อให้ผู้แต่ง/ผู้เขียนมีเวทีให้เลือก สามารถนำเสนอได้นอกกรอบและเกณฑ์คุณภาพของ TCI จึงเป็นที่มาของการจัดทำ วารสารวิชาการ “มนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์ (ในศตวรรษที่ 21)” เพื่อต่อยอดแนวคิดเสรีภาพทางวิชาการ โดยมีบทความที่หลากหลาย ทั้งบทความวิจัย บทความวิชาการ บทความปริทัศน์ บทวิจารย์หนังสือ บทวิวาทะ ปาฐกถา วิพากษ์สังคม การเมือง เศรษฐกิจ ปรัชญา ฯลฯ
- วารสารที่จะออกนอกกรอบหรือเกณฑ์คุณภาพของ TCI ยังคงต้องรักษาคุณภาพบทความ แต่ไม่ควรจำกัดในเรื่องของรูปแบบการนำเสนอ จำนวนหน้า หรือการนับจำนวน citation เพราะบางครั้งบทความเป็นการนำเสนอองค์ความรู้ใหม่ ที่ผู้อ่านอาจจะยังไม่เข้าใจจึงไม่นำไปอ้างอิง
- วารสารทางด้านมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์ สามารถนำเสนอรูปแบบบทความที่แตกต่างจากรูปแบบบทความวิจัยสายวิทยาศาสตร์
- วารสารทางด้านมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์ ควรพิจารณาจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์และสัตว์ ที่แตกต่างจากบทความวิจัยสายวิทยาศาสตร์
รับฟังการสัมมนา ได้จากไลฟ์สด โครงการสัมมนาวิชาการ เรื่อง “แนวทางปฏิบัติในการพัฒนาวารสารวิชาการให้มีคุณภาพ และเป็นประโยชน์ต่อชุมชนวิชาการและสังคมไทยอย่างแท้จริง” https://www.facebook.com/share/v/14XZDMahpfd/
การนำองค์ความรู้ที่ได้รับมาใช้ในการปฎิบัติงานจริง: ผู้เข้าร่วมประชุม ได้นำองค์ความรู้ที่ได้รับมาใช้ในการปฎิบัติงานจริง ในงานพัฒนาคุณภาพ วารสารบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยสยาม Siam University Journal of Business Administration (SUJBA) กล่าวคือ วารสารบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยสยาม ยังคงพัฒนาให้สอดคล้องตามเกณฑ์คุณภาพทั้งเกณฑ์หลักและเกณฑ์รอง ตามที่ TCI กำหนด เนื่องจากยังไม่มีฐานข้อมูลใหม่ในระดับชาติที่สามารถนำมาเทียบเคียง และฐานข้อมูล TCI ยังเป็นฐานข้อมูลที่ ก.พ.อ. ใช้เป็นฐานในการควบคุมคุณภาพ สำหรับการเผยแพร่ผลงานวิชาการ ซึ่งผูกโยงกับการนำไปใช้ในการขอตำแหน่งทางวิชาการของสถาบันอุดมศึกษาของประเทศไทย
