14 July 2020

25 เมษายน วันมาลาเรียโลก

25 เมษายน วันมาลาเรียโลก

มาลาเรีย-ลูกน้ำยุงลายไข้มาลาเรีย (Malaria) หรือ ไข้จับสั่นไข้ป่า ไข้ป้าง ไข้ร้อนเย็นหรือไข้ดอกสัก เป็นโรคที่มีประวัติอันยาวนานมาพร้อมกับการกําเนิดของมนุษยชาติ ในสมัย Hippocratis ( บิดาทางการแพทย์สมัยนั้น ) ได้ตั้งข้อ สังเกตเอาไว้ว่า โรคนี้มีความสัมพันธ์กับฤดูกาล ต่อมามีการค้นพบสัตว์เซลล์เดียวที่เรียก ว่า พลาสโมเดียม  (Plasmodium) ในวันที่ 6 พฤศจิกายน ค.ศ. 1880 โดย Laveran แพทย์ชาวฝรั่งเศส ว่าเป็นต้นเหตุของไข้มาลาเรีย ทําให้เขาได้รับรางวัลโนเบล เป็นการ เปิดศักราชใหม่ของการรักษาและควบคุมไข้มาลาเรีย โรคมาลาเรียเป็นโรคติดต่อ เกิดจากการติดเชื้อโปรโตซัว Plasmodium ซึ่ง เป็นสิ่งมีชีวิตเป็นสัตว์เซลล์เดียวอยู่ใน Class Sporozoa โดยมียุงก้นปล่องเป็นพาหะ มีวงจรชีวิตอยู่ทั้งในสัตว์มีกระดูกสันหลังและสัตว์จําพวกยุง เชื้อมาลาเรีย ปัจจุบันเชื้อมาลาเรียในประเทศไทย ที่พบได้ในคนมีทั้งหมด 5 ชนิด ได้แก่ (พงษ์วิทย์ บัวล้อมใบ, คะนึงนิจ คงพ่วง, เชิดชัย แก้วปา และฑิตถากร รอดนาค, 2552)

  1. Plasmodium falciparum
  2. Plasmodium vivax
  3. Plasmodium malariae
  4. Plasmodium ovale
  5. Plasmodium knowlesi

อาการทั่วไป คือ มีไข้ อ่อนเพลีย อาเจียนและปวดศีรษะ ในรายที่รุนแรงอาจทำให้ตัวเหลือง ชัก โคม่าหรือเสียชีวิตได้ โรคมาลาเรียส่งผ่านโดยการกัดของยุงเพศเมียในสกุล Anopheles (ยุงก้นปล่อง) และปกติอาการเริ่ม 10 ถึง 15 วันหลังถูกกัด หากไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม บุคคลอาจมีอาการของโรคในอีกหลายเดือนให้หลัง ในผู้ที่เพิ่งรอดจากการติดเชื้อ การติดเชื้อซ้ำมักมีอาการเบากว่า การต้านทานบางส่วนนี้จะหายไปในเวลาเป็นเดือนหรือปีหากบุคคลไม่ได้สัมผัสมาลาเรียอย่างต่อเนื่อง (วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี, ม.ป.ป)

มาลาเรีย-โบวชัวร์
Click to PDF

ประเทศไทยประสบผลสำเร็จในการควบคุมโรคไข้มาลาเรียอย่างมาก โดยปัจจุบันพบอัตราป่วยเพียง 0.37 ต่อประชากรพันราย ซึ่งองค์การอนามัยโลกได้กระตุ้นให้ประเทศที่มีอัตราป่วยน้อยกว่า 1 ต่อประชากรพันราย ยกระดับนโยบายด้านมาลาเรียจากการควบคุมโรคเป็นการกำจัดโรคไข้มาลาเรียต่อไป นอกจากนี้กระทรวงสาธารณสุขได้พัฒนายุทธศาสตร์กำจัดโรคไข้มาลาเรียขึ้นโดยได้รับความร่วมมือจากทุกภาคส่วนทั้ง ภาครัฐและภาคประชาสังคม โดยยุทธศาสตร์กำจัดโรคมาลาเรียมีระยะเวลา 10 ปี (พ.ศ.2560-2569) โดยกำหนดเป้าหมายให้ประเทศไทยปลอดจากโรคไข้มาลาเรียทั้งประเทศ และได้รับการรับรองเป็นเขตปลอดโรคไข้มาลาเรียจากองค์การอนามัยโลก ภายในปี 2569

ซึ่งยุทธศาสตร์กำจัดโรคไข้มาลาเรีย ประกอบด้วยยุทธศาสตร์หลักเพื่อเร่งรัดการกำจัดการแพร่เชื้อมาลาเรีย ประกอบด้วย การพัฒนาระบบเฝ้าระวังให้ตอบโต้ได้รวดเร็วมีประสิทธิภาพ เพิ่มศักยภาพและความครอบคลุม การบริการตรวจรักษาในทุกกลุ่มประชากรเร่งรัดการค้นหาผู้ป่วยที่แสดงอาการและไม่แสดงอาการ เฝ้าระวังควบคุม ยุงพาหะและส่งเสริมการป้องกันตนเองในกลุ่มเสี่ยงและสร้างระบบเร่งรัดกำจัดเชื้อมาลาเรียดื้อยา ส่วนยุทธศาสตร์ สนับสนุนได้แก่ พัฒนาเทคโนโลยี นวัตกรรมมาตรการและรูปแบบที่เหมาะสม รวมถึงสร้างความร่วมมือระหว่าง ภาคีเครือข่ายและการส่งเสริมให้ประชาชนดูแลตนเอง การดำเนินงานในพื้นที่เพื่อควบคุมและยับยั้งการแพร่เชื้อมาลาเรีย มี 5 มาตรการหลักดังนี้

วันมาลาเรียโลก-ห้องสมุด-ม.สยาม-library su
SEIN NAW THIN, PALAW PROGRAMME MANAGER MYANMAR
1การจัดการในผู้ป่วยโดยให้ประชาชนเข้าถึงบริการได้ง่ายไม่ต้องเดินทางไปโรงพยาบาล ก็สามารถเข้ารับบริการได้ที่มาลาเรียคลินิก ของศูนย์ควบคุมโรคติดต่อนำโดยแมลง ซึ่งตั้งอยู่ในชุมชนทั่วไปที่เป็นพื้นที่เสี่ยง
2การให้มุ้งชุบสารเคมีครอบคลุมประชากรพื้นที่เสี่ยง เป็นมุ้งชุบสารเคมีไพรีทรอยด์ ซึ่งมีฤทธิ์ทำให้ยุงเป็นอัมพาตและตายในระยะเวลาอันสั้น ไม่เป็นอันตรายต่อคน
3การฉีดพ่นสารเคมีที่มีฤทธิ์ตกค้างเพื่อฆ่ายุงก้นปล่องตัวเต็มวัยในกลุ่มพื้นที่ระบาด
4ระบบการเฝ้าระวังผู้ป่วยมาลาเรียในพื้นที่ ทั้งในส่วนที่ต้องคัดกรองและส่วนที่ค้นหาเพื่อรักษ
5การให้การบริการเฝ้าระวังควบคุมโรคในประชากรกลุ่มเคลื่อนย้าย และแรงงานข้ามชาติ ส่วนพื้นที่ที่เป็นจุดเน้นในการดำเนินงานครั้งนี้คือ บริเวณชายแดนที่มีป่า สวนป่า เป็นต้น

ฉีดพ่นยาฆ่ายุงลาย

การกำจัดโรคไข้มาลาเรียจะส่งผลให้ประชาชนมีสุขภาพดีโดยภาพรวม เป็นการลดค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพ รวมถึงลดความเหลื่อมล้ำในสังคมตามวิสัยทัศน์และเป้าหมายของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 12 นอกจากนี้ยังเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวเพิ่มรายได้ของประเทศจากที่มีนักท่องเที่ยวที่เพิ่มขึ้นอีกด้วยโรคไข้มาลาเรียมียุงก้นปล่องเป็นพาหะนำโรค ยุงมีแหล่งเพาะพันธุ์บริเวณเขาสูง ป่าทึบ สวนยางพารา แหล่งน้ำธรรมชาติ เริ่มออกหากินเวลาใกล้ค่ำจนรุ่งสาง จึงขอแนะนำประชาชนที่อาศัยหรือเดินทางไปพักค้างคืนในพื้นที่แพร่เชื้อ


กระทรวงสาธารณสุข.  สำนักโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค.  (ม.ป.ป).  วันมาลาเรียโลก.  เข้าถึงได้จาก http://www.thaivbd.org/n/contents/view/324874
พงษ์วิทย์ บัวล้อมใบ, คะนึงนิจ คงพ่วง, เชิดชัย แก้วปา และฑิตถากร รอดนาค. (ผู้เรียบเรียง).  (2552).  คู่มือ
การตรวจวินิจฉัยเชื้อมาเลเรียทางห้องปฏิบัติการ.  เข้าถึงได้จาก http://odpc2.ddc.moph.go.th/lab/Malaria/MalariaBook.pdf
วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี.  (ม.ป.ป).  มาลาเรีย.  เข้าถึงได้จาก https://th.wikipedia.org/wiki/มาลาเรีย

เว็บไซต์:  Beating malaria through education https://www.worldvision.org.nz/stories/beating-malaria-through-education/

25 เมษายน วันมาลาเรียโลก World malaria day

About The Author

Related posts